शब्दसङ्ग्रहः २ ।




ईसवी-वर्षस्य मे-मासस्य १९-तमे दिनाङ्के रविवासरे प्रभाते ०८-३० वादने अद्ययावतीकृतम् ।

सकाळची न्याहारी - प्रातराशः ,  जेवण - भोजनम् , नाष्ता ( मोठा ) - उपाहारः ,  खाणे ( थोडे ) - अल्पाहारः , मधल्या वेळचे खाणे - मध्याहारः   मध्यराशः , घास - ग्रासः कवलः , तोबरा - संभृतिः मुखविष्टम्भः मुखपुटः ,  तुकडा - त्रोटः , गोळा ( सुव्यवस्थित ) - शीनकः गोलः गोलकः , गोळा ( अव्यवस्थित ,  कसातरी , chunk ) - विलोष्टः पिण्डः , भात - ओदनम् , मसाला - उपस्करः उपस्कारः , चटणी - सेचनी ,  फोडणी - स्फोटनी उपस्करी , तोंडीलावणे - उपरुच्यम् मुखरोचकम् , लोणचे - सन्धितम् , कोशिंबीर - कुक्षिम्भरी ,  ढेकुळ - लोष्टकम् , डाळ / वरण - दली दलम् , गोडेवरण - चाटुदलम् , आंबटवरण / आमटी - अम्लदलम् आम्लदलम् आम्लदली ,  गूळ - गुडः , साखर - शर्करा , पिठीसाखर - पिष्टशर्करा , पोळी / चपाती - पोलिका रोटिका , गुलाबजाम - पाटलजम्बः , रसगुल्ला - रसगोलः  रसगोलकः , जिलेबी - कुण्डलिका , श्रीखंड - श्रीखण्डम् , बासुंदी - आमिक्षा दुग्धसङ्घनी , मुरंबा - फलप्राशः , चुंदा / छुंदा - गुल्मप्राशः ,   साखरांबा - शर्कराम्रः , गुळांबा - गुडाम्रः ,
पुरी - पूरिका  चांदकिनी , भाकरी -  स्थापिष्टी भास्करी चांदकी ,  लोणी - नवनीतम् , थालिपीठ - स्थालिपिष्टकम् ,  
पाव / ब्रेड - पिष्टः  पूपः , स्लाइस ( slice ) - आच्छेदः   आकृन्तः ,
टोस्ट - भृष्टकः   कान्दवः , वडा - वटकः ,  केक - अपूपः मिष्टगुल्मः   शष्कुलः , इडली - इण्डली , डोसा - वैदलः  संयावः , पॅस्ट्री ( pastry ) - पैष्टिकी  शाष्कुलिका लोचिका , सारण ( stuffing material ) - सम्पूरः ,  सम्पूरणम् ,
बटर ( लोणी / मस्का नव्हे !  चिकूएवढा पावासारखा पदार्थ. सामान्यतः चहासोबत खाल्ला जातो.  ) - पूपकः ,
चिंचा , बोरे , आवळा , कैरी , खोबरे इ. सोबत खायचे तीव्र / झणझणीत किंवा गोड  पदार्थ ( मीठ , तिखट , मसाला , गूळ , साखर इ. ) - उपादंशः अवादंशः ,
जेवणाबरोबरचे झणझणीत तोंडीलावणे ( मिरची , लसूणचटणी ,  तेलतिखट , कच्चा कांदा इ. ) - व्यञ्जनम्
पुलाव - पुलावः ,  खिचडी - कृशरी , तेल - तैलम् ,  तूप - घृतम् , दही - दधिनेमः दधिखाधः , पापड - पर्पटः ,  चिकवडी / चिरोटा / पापडी - पर्पटी पर्पटिका , शेवई / कुरडई - सूत्रिका ,   फेणी - मण्डलिका फेणी फेणिका , कीस - कार्शनम् ,

विशेषणानि -  शिजवलेले ( धान्य ) - भक्त ,  शिजवलेले ( अन्न ) - पक्त , पिकलेले - पक्व ,  थंड / गार - शीत शीतल , गरम - उष्ण दाहक तप्त ,  कोमट - कोष्ण कवोष्ण ईशत्तप्त आतप्त , गरम ( सुखदायक ) - सुतप्त ,  गरम ( त्रासदायक ) - दुस्तप्त दुरातप्त , थंड ( सुखदायक ) - सुशीत सुशीतल ,
थंड ( त्रासदायक ) - दुःशीत   दुःशीतल ,
गोड - मिष्ट   मिष्टक मधुर  मधुरुच्य स्वादुरुच्य   चाटुरुच्य , तिखट - कटुरुच्य ,   झणझणीत - तीक्ष्ण , कडू - तिक्त ,   आंबट - अम्ल आम्ल , मसालेदार - सोपस्कृत ,  स्फोटनीयुत , चमचमीत - सुतीक्ष्ण , ताजे - प्रत्यग्र , शिळे - यातयाम  पर्युषित , उष्टे - उच्छिष्ट , सर्वांनी खाऊन उरलेले / उरवड - अवशिष्ट  उर्वरित , खारट - लवण , तुरट - तुबर शट सोरण ,

सांबार - यूषम् ,  रस्सा - रस्यम् , सार - सारम् ,  कढी - तेमनी , ताक - तक्रम् , सूप - सूपः  सूपम् , काढा / उकाळा - उत्कलः , पेज / लापशी - क्वाथः  क्वाथिका , फोडणीचाभात - स्फोटन्योदनम् , दहीभात - दध्योदनम् ,  मसालेभात - उपस्कृतोदनम् , सूप - सूपिकम् , ग्रेव्ही - ग्रथिनी क्वथिनी ,  सॉस / केचप - क्वथितम् क्वाथकम् , मऊभात / खिमट - ग्रथ्योदनम् , क्वथितोदनम् ,  वरणभात / डाळभात - दलोदनम् दल्योदनम् , आमटीभात - आम्लदलोदनम् आम्लदल्योदनम् ,  पिठलेभात - पिष्ट्योदनम् ,

xxxxxxxxxxx


रवा ( कच्चा ) - कणपिष्टः ,  सांजा / रवा ( शिजवलेला ) - पक्तपिष्टः ,  शिरा ( गोड ) - मधुपिष्टः , कणीक / आटा - पिष्टगोधूमी    पिष्टगोधूमः , शिजवलेले पीठ / पिठले - पक्तपिष्टकम् पिष्टी   पिष्टिका ,

Comments

Popular posts from this blog

एकवचनम् / बहुवचनम् / ----द्वयम् ।

त्रिवारं स्वागतम् । अभिवादनं च ।

स्व-परिचयः । Self introduction.