एकवचनम् / बहुवचनम् / ----द्वयम् ।

एकवचनम् (Singular) ।
एषः (this - mas.) ,   एषा (this - fem.) ,   
एतत् / द् (this - neu.).
सः (that - m. ,  he) ,  सा (that - f. ,  she) ,  
तत् / द् (that - n. ,  it).

अस्ति ।   ( is )


एषः / स: चषकः  (अस्ति ) ।                   एषा / सा    शराविका / कूपी   (अस्ति ) ।
This / That (is) (a)  cup.     This / That  (is) (a)    saucer / bottle. 

एतत् / तत् भाण्डम्   (अस्ति ) ।
This / That  (is) (a) pot.

In Sanskrit forms of the verb to be ( am / is /are )  are omitted generally and taken for granted.
एषः  वृक्षः।    एषा लता ।  एतत् फलम् ।

सः कृष्णः ।                          सा राधिका ।                   
That (is) Krishna.    That (is) Radhika.      
तत् गोकुलम् ।
That (is) Gokul.

सः छात्रः ।   सा छात्रा ।  तत् पुस्तकम् ।
सः देवः ।   सा देवता / देवी ।   तत् मन्दिरम् ।

संस्कृते बहुवचनस्य (use of plural) उपयोगः त्रयाणां वा अधिकानां व्यक्तिनां / वस्तुनां कृते एव भवति ।  न द्वयानां कृते ।

बहुवचनम्  (Plural) ।
एते (thes-mas.) ,     एताः (these-fem.) ,
एतानि (these-neu.) .
ते (those-mas.) ,      ताः (those-fem.) ,
तानि (those-neu) .


एते / ते चषकाः । 
These / Those (are) cups .
  
एताः / ताः   शराविकाः / कूप्यः ।
These / Those (are) saucers/ bottles.

एतानि / तानि भाण्डानि ।
These / Those (are) pots.

एते वृक्षाः ।  एताः लताः ।  एतानि फलानि ।
ते देवाः ।   ताः देवताः / देव्यः ।  तानि मन्दिराणि ।

I (am) (a) ----- .    [singular]
अहं   लेखकः / देवः /    लेखिका / देवी । 

We (are) ------ .   [plural]
वयम्   लेखकाः / देवाः /    लेखिकाः / देव्य: ।

You (are) (a) ------ .  [singular]
भवान्   लेखकः / देवः ।  भवती  लेखिका / देवी । 



You (are) ----- .   [plural]
भवन्तः (You)  लेखकाः / देवाः ।
भवत्यः (You) लेखिकाः / देव्यः।

He (is) (a) ----- .   She (is) (a) ----- .
सः लेखकः / देवः ।    सा लेखिका / देवी ।

It (is) (a) ------ .
तत् पुस्तकम् / फलम् ।

They (are) ----- .
ते लेखकाः / देवाः ।    ताः लेखिकाः / देव्यः ।
तानि पुस्तकानि / फलानि ।

संस्कृते बहुवचनस्य (use of plural) उपयोगः त्रयाणां वा अधिकानां व्यक्तिनां / वस्तुनां कृते एव भवति ।  न द्वयानां कृते ।
द्वयानां कृते द्विवचनस्य उपयोगः भवति ।  किन्तु द्विवचनरूपाणि स्मरणार्थं भारभूतानि भवितुं शक्नुवन्ति ।   अतः 'द्वयम्' इति प्रत्ययस्य उपयोगः सुलभं भवति ।  यदा 'द्वयं'-प्रत्ययस्य प्रयोगः भवति तदा प्रत्यययुतः सम्पूर्णः शब्दः नपुंसकलिङ्गे एकवचने परिवर्तते (मूलशब्दः कस्मिन् अपि लिङ्गे भवेत् ) ।

सः बालकः ।  सा बालिका ।  तत् पुस्तकम् ।
तत्   बालकद्वयम् / बालिकाद्वयम् / अपत्यद्वयम् ।
एषः लेखकः ।  एषा लेखिका ।  एतत् पुस्तकम् ।
एतत्   लेखकद्वयम् / लेखिकाद्वयम् / पुस्तकद्वयम् ।


Comments

  1. The Most Scamulent Bitcoin Gambling - xn--o80b910a26eepc81il5g.online
    A 메리트 카지노 쿠폰 modern crypto gambling site with more than 500 top Bitcoin gambling apps and a febcasino fantastic selection of casino games, games, 인카지노

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

त्रिवारं स्वागतम् । अभिवादनं च ।

स्व-परिचयः । Self introduction.